Zoals beloofd in IOK een stukje over Advent, Kerst en Epifanie in onze liturgische tuin: De Olijftak.
Ik zal u iets vertellen over alle planten die daar te vinden zijn. Dat kan nu, want de beplanting is nagenoeg klaar. Hier en daar moet nog wel het één en ander weer verzet worden maar de planten waar we naar op zoek waren hebben we nu bijna allemaal. We hebben van een liefhebber van de tuin geld gekregen om een olijfboompje te kopen, één van onze laatste wensen. We zijn daar heel erg blij mee. We wachten even met het planten tot in het voorjaar.
Veel van de symbolische betekenissen van bloemen en planten stammen al uit de Middeleeuwen toen mensen nog niet zelf konden lezen en schrijven. Op kerkelijke schilderingen werden vaak bloemen  en planten afgebeeld met een betekenis die de mensen zondermeer begrepen. Een voorbeeld is de Steenbreek, een plantje dat bij Pasen hoort en dat de naam heeft dat het rotsen kan splijten. Als de mensen een afbeelding van dat plantje zagen dachten ze aan het geopende graf van Jezus. De schilders van de afbeeldingen noemden het plantje ook wel Schildersverdriet, omdat het zo onnoemelijk veel minuscuul kleine bloempjes heeft.

ADVENT

De liturgische kleur van Advent is paars en dus staan hier overwegend planten die paars bloeien of die paarse accenten hebben. In onze tuin is het hoekje voor Advent meteen links als je de deur van de patio binnen komt. En dan volg je de rest van het kerkelijk jaar met de wijzers van de klok mee.
Welke planten vind je hier en waarom?
Callicarpa
Deze struik met z’n prachtige paarse bessen is gekozen vanwege de diep-paarse kleur van de bessen die juist in deze tijd zo mooi zijn. Tenminste: Zolang de vogels ze niet ontdekt hebben.
Zenegroen
Deze bodembedekker heeft prachtige paars-groene bladeren.
Paarse Akelei
De Akelei laat altijd zijn bloemkelkjes als kopjes naar beneden hangen. Ze symboliseert dan ook van oudsher de ootmoed van Maria toen ze de boodschap van de Engel aanhoorde.
Blauwe Jacobsladder
De naam zegt het al: Trapje. De blauwe bloem rolt zich als een trapje omhoog en staat daardoor symbool voor de verbinding tussen hemel en aarde. Deze plant kwam veel voor op kribbe-voorstellingen. Zij doet ons ook denken aan de ladder uit de droom van Jacob. (gen. 28-12)
Paarse anemoontjes
Anemonen behoren tot de groep van “De leliën des velds”, een uitdrukking die vaak in de bijbel voorkomt. (Matth. 6:28-30, Luc. 12-28)
Varens
Dit zijn paradijsplanten. Ze stammen af van de Vredespalm. Degene die het zaad van varens bij zich droeg kon onvermoeibaar blijven werken.
Winterjasmijn
Dit is hier de enige plant die niet paars is maar geel. We hebben haar geplant omdat de bloemetjes ervan in de donkere dagen voor Kerst prachtig oplichten als gele sterretjes.

KERST

De liturgische kleur van Kerst is wit.
Lieve Vrouwe Bedstro
Er is een legende over dit plantje. Toen Jozef en Maria eindelijk in de stal kwamen was er geen stro of hooi om het kindje op te leggen. Jozef zag buiten de stal dit plantje staan en plukte er armen vol van zodat Jezus en Maria toch lekker zacht konden liggen. Als beloning zorgde Maria er later voor dat de plant haar heerlijke geur kreeg.
Helleboris
We zien hier de Echte Helleboris en de Witte Helleboris. In de volksmond worden ze vaak Kerstroos genoemd omdat ze met Kerst bloeien met prachtige witte bloemen.
Maagdenpalm
Deze plant symboliseert eeuwig leven. De bladeren ervan blijven ook in de winter groen, bij onze oosterburen heet ze dan ook Immergrün. Ze groeit in de schaduw en door haar blauwe bloemen (blauw is de kleur van Maria)  en haar standvastigheid werd ze een Mariaplant. Er is ook een witte variant die eigenlijk bij Kerst thuishoort.
Longkruid
Over deze plant zijn meerdere legendes bekend. Dat komt doordat de witte vlekken op de bladeren tot de verbeelding spreken.
De plant wordt ook wel “Onze Lieve Vrouwenmelk” genoemd. De vlekken op het blad zouden zijn ontstaan toen Maria op haar vlucht naar Egypte het kind gehaast te drinken gaf en toen wat druppels melk morste op de blaadjes van dit plantje. Ook bestaat er een verhaal dat de vlekken zouden zijn ontstaan toen Jozef op zijn trouwdag zijn staf in de grond stak.

TWEEDE KERSTDAG

Op deze dag is de liturgische kleur rood.
Rood is de kleur voor het herdenken van martelaren. Op tweede kerstdag wordt Stefanus herdacht, de eerste Christen die om zijn geloof werd gedood.
Hulstboompje
In de tuin staat hier dus een hulstboompje. De rode bessen doen ons denken aan het bloed van de martelaren en het blad met z’n stekels aan de doornenkroon van Jezus.
Rode Simonstulpjes
Deze felrode tulpjes staan hier ook. Ze zijn genoemd naar Menno Simons.

EPIFANIE

De liturgische kleur is wit t/m de eerste zondag na Epifanie (Driekoningen, 6 januari).
Witte Jacobsladder (zie boven).
Salomonszegel
Koning Salomo zou deze plant gebruikt hebben om de rotsen te laten splijten die hij nodig had voor de bouw van zijn tempel. Uit dankbaarheid drukte hij zijn zegel op de wortels van de plant. In werkelijkheid zijn dit de littekens van stengels van voorgaande jaren.
Varens (zie boven)
Witte Helleboris (zie boven)
Sneeuwklokjes
Sneeuwklokje, teken van hoop en nieuw leven.
De volgende legende is bekend:
Het weer sloeg om toen Adam en Eva uit het paradijs werden verdreven. Het werd koud en het ging sneeuwen. Eva was zo door angst en verdriet in zichzelf teruggetrokken dat zij niet zag dat een engel naast haar liep. De engel pakte een sneeuwvlok en blies er op. Opeens zag Eva wat er gebeurde: Door de warme adem van de engel veranderde de sneeuwvlok in een kleine, witte bloem. “Kijk goed, Eva en bewaar dit in je hart. Dit kleine bloempje is een teken van hoop en nieuw leven, voor jou en alle andere mensen. Het zachte groen verwijst naar het groen van de komende lente, naar de hoop die altijd levend blijft. Het geel, diep in het hart van het bloempje herinnert aan het licht van God, die als de zon sterk en stralend is en elke dag opgaat om Zijn Licht voor iedereen te laten schijnen”
In Frankrijk wordt op Maria Lichtmis (2 febr.) het altaar in de kerk dan ook vaak versierd met Sneeuwklokjes.

Gij, Tuinman in ons leven,
U geeft ons de aarde in handen.
Ontferm U over ons
Dat wij wortelen in Uw liefde,
Groeien met het groen van de hoop
En vruchten van geloof verspreiden.

Volgende keer ga ik verder met de 40-dagen tijd.

Logo PGS

Logo PGS